14 Ağustos 2019 Çarşamba

GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) Nedir?


Resesyonun tespitinde en önemli gösterge olan GSYİH, bir yıl içinde 3’er aylık dönemler halinde, her çeyreğin sonu itibariyle (Mart, Haziran, Eylül, Aralık) ve 12 aylık bazda hesaplanır ve bir önceki çeyreklere veya yıllara göre % değişimi oransal olarak hesaplanır. GSYİH, toplam gelirin toplam harcamalara eşit olduğu kabulünden yola çıkılarak gelir veya harcama esasına göre iki şekilde hesaplanabilir. 

Gayrisafi Ne Demek?

Gayrisafi, safi veya net olmayan, brüt anlamına gelirGayrisafi Yurt İçi Hasıla(GSYİH); Brüt Yurt İçi Gelir demektir. GSYİH ‘dan amortisman payları düşüldüğünde Net Yurt İçi Hasıla bulunur. 

GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) Formülü

Harcama esasına göre GSYİH; 
GSYİH = Özel Tüketim Harcamaları(C) + Özel Yatırım Harcamaları (I) + Kamu Harcamaları + Net İhracat (X-M)
GSYİH hesaplanmasına giren gelir ve giderleri oluşturan makroekonomik veriler ise aylık bazda hesaplanır. İmalat sektörü Satınalma Müdürleri Endeksi (PMI) gibi aylık bazda hesaplanan ve ekonominin yakın gelecekte hangi yöne gideceğini gösteren Öncü ve Takip Eden Makroekonomik Göstergeler’e bakılarak GSYİH verileri açıklanmasından önce ekonominin resesyona girme tehlikesi içinde olup olmadığı izlenebilir. Tüketici talebi, imalat sanayi üretimi, perakende satışlar ve istahdam düzeyinde gerileme birbirini tetikleyerek resesyonun uzun sürmesine ve derinleşmesine neden olur. Global ekonomik ve politik koşullar ile konjonktürel  gelişmeler de resesyonun etkilerinin derinleşmesinde etkili rol oynar. 

Öncü Makroekonomik Göstergeler:

  • Getiri Eğrisi: 2 yıllık ve 10 yıllık hazine tahvili getirileri arasındak ilişkiyi gösteren getiri eğrisinde 2 yıllık tahvil getirisinin 10 yıllık tahvil getirisine yaklaşması veya geçmesinin ekonominin resesyona gireceğine dair en güçlü öncü gösterge olduğu kabul edilir. 
  • Konut Başlangıçları: Konut sektörü ekonomide bankacılıktan imalat sanayine kadar bir dizi sektörü ve istihdam oranlarını doğrudan etkilediği için konut başlangıçlarındaki azalma ekonomik faaliyetlerde ileriye dönük olarak genel bir yavaşlama olacağının göstergesi olarak kabul edilir.
  • İmalat Sektörü PMI: İmalat sektöründe dayanıklı tüketim malları siparişlerinin gerilemesi izleyen dönemlerde fabrikaların üretiminin ve istihdam düzeyinin düşeceğine işaret eder. İmalat sanayinde istihdamın gerilemesi azalan stoplam talep ve satışlara paralel olarak diğer sektörlerde de istihdamın gerilemesine neden olur. 

Takip Eden Makroekonomik Göstergeler:

  • İşsizlik Oranı: İşsizlik oranını ekonominin genelini etkileyecek boyutlara gelmesi tüketici harcamalarının daha gerileyeceğine işaret eder. 
  • Perakende Satışlar: Tüketici talebindeki gerileme, tüketim harcamalarının ve ekonomik faaliyetlerin yavaşlayacağına ve ekonominin küçülmeye devam edeceğine işaret eder.
  • Enflasyon Oranı: Tüketici fiyatlarındaki hızlı artış ve gelirlerin fiyat artışlarının gerisinde kalması satın alma gücünün düştüğüne ve tüketim harcamalarının giderek gerileyeceğine işaret eder. 
  • Devalüasyon: Ulusal para biriminin değer kaybetmesi veya devalüe edilmesi enflasyonu körükleyici etki yaratacak ve satın alma gücünü daha da düşürerek iç talepte daralmaya neden olacaktır

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder