18 Ekim 2019 Cuma

Kış Hastalıkları ve Gripten Korunmanın Yolları


Kış aylarında soğuk havanın da etkisiyle bağışıklık zayıflıyor ve daha sık hastalanıyoruz. Üstelik beslenme düzenine dikkat edilmediğinde ve yanlış ilaç kullanımında iyileşme süresi uzuyor ve toparlanma süreci zaman alıyor.

Kış hastalıklarına yakalanma riskini azaltmak sizin elinizde. Havaların soğumasıyla vücut direnci düşüyor ve bağışıklık zayıflıyor. Bu durumda hastalıklara yakalanma riski artıyor. Oysa özellikle kış döneminde egzersizleri ihmal etmemek, uykusuz kalmamak, beslenme düzenine dikkat etmek ve en önemlisi temel hijyen kurallarına dikkat etmek gerekiyor.

Kış mevsimi iyiden iyiye kendini hissettiriyor ve şu günlerde “tam kış havası, dışarıda kar soğuğu var” gibi söylemleri sık sık duyuyoruz. Kış hastalıklarından korunabilmek ve kendinizi mümkün olduğunca bu dönemde daha sağlıklı ve dinç bir şekilde ayakta tutabilmek için bazı önlemler almak durumundasınız. Vücut direncinin giderek azaldığı, enerjinin düştüğü kış aylarında grip, nezle, boğaz enfeksiyonu, sinüzit gibi hastalıklardan korunmanız ve hastaysanız kalabalık ortamlara girmemeniz gerekiyor. Kış hastalıklarında alınacak önlemler, toplu taşıma araçları gibi kapalı ve kalabalık ortamlarda dikkat edilmesi gereken kurallar, söz konusu hijyen olduğunda eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekenler, uyku düzeni, egzersizler ve daha fazlasını bu yazımızda bulabilirsiniz.
Hava şartlarına uygun giyinmek

Hava şartlarına göre giyinmeye özen göstermek, hastalıklara karşı önlem almak konusunda önemli bir faktördür. Pek çok kişi kış mevsiminde de yaz mevsiminde olduğu gibi özellikle de gece gezmelerine çıkarken şık görünmek adına incecik kıyafetler giyebiliyor. Kış mevsiminde insanların hastalanmasının en büyük nedeni üşütmeleridir. Mevsim şartlarına uygun bir şekilde giyinebilmek için kıyafet tercihlerinizi yaparken sıcak tutan yünlü kumaştan yapılmış kıyafetleri tercih etmelisiniz. Çok ince giyinip üşütmek kadar, çok kalın giyinip terlemek de pek sağlıklı değildir. Bu nedenle abartıya kaçmadan, hava şartlarının gerektirdiği ölçüde giyinmek yeterlidir. Özellikle rüzgarlı ve soğuk havalarda atkı, eldiven ve berenizi yanınızdan ayırmamanız iyi olacaktır.
Doğru şekilde beslenmek

Kış aylarında hastalıklardan korunmanın ve hastalıkları çabuk atlatmanın en önemli kurallarından biri beslenme düzenine dikkat etmekten geçer. Enerjiyi ayakta tutmak, bağışıklığı güçlendirmek için beslenme alışkanlığı iyileştirilmelidir. Dengeli vitamin ve mineral alımını sağlamak için kış beslenme listenizde düzenli bir şekilde şunları yapmalısınız:
Sebze çorbası, tavuk suyu ve kemik suyu çorba pişirmek

Balık yemek

Mevsiminde sebze ve meyveler tüketmek

Bitki çayı, kış çayı hazırlamak

Günde en az 2 litre su içmek

Süt içmek

Öneri: Dengeli ve sağlıklı beslenmeyi sadece kış aylarında değil, hayatınızın her döneminde alışkanlık haline getirmenizi öneririz.

Savunma sistemini güçlendirici özelliği fazla olan A ve C vitamini gibi vitamin değerleri yüksek olan gıdalar özellikle kış ayları boyunca beslenme listesinde mutlaka olmalıdır. Bu vitamin sizi kış döneminde karşılaşacağınız enfeksiyon risklerine karşı korur. A vitamini en çok maydanoz, ıspanak, havuç, portakal gibi sebze ve meyvelerde bulunur. Özellikle meyve olarak greyfurt, portakal ve mandalina gibi C vitamini içeren meyveler tercih etmelisiniz. Sebze olarak da pırasa ve ıspanak gibi sebzeleri sofranızdan eksik etmemekte fayda var. Gün içerisinde çay ve kahveyi çok fazla içmek yerine taze sıkılmış portakal suyu, süt ya da bitki çayları tüketebilirsiniz. Balık, yumurta, tereyağı, karaciğer ve kırmızı etten alabileceğiniz D Vitamini kış aylarını daha rahat geçirmenizde etkili olabilir. Kabak, inek sütü, peynir, pirinç ve muz tüketerek K vitamini desteği sağlayabilir.

E vitamini de bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde önemli ölçüde etkilidir. Antioksidan etkisi olan E vitamini özellikle yaşlıların bağışıklık sistemini güçlendirici bir yapıya sahiptir. E vitaminin en iyi kaynakları; yeşil yapraklı sebzeler, fındık, ceviz gibi yağlı tohumlar ve kuru baklagillerdir. Balık, beyin fonksiyonlarının gelişimi için gereklidir. Çünkü çoklu doymamış yağ asitleri, kalsiyum, fosfor, iyot gibi mineralleri için iyi bir kaynaktır kış aylarında bolca tüketilmelidir. Haftada en az iki kez yemek gerekmektedir.


Bilinçli ilaç kullanın

Kış aylarında sık sık bilinçsiz ilaç kullanılmaktadır. Oysa doktor kontrolünde olmayan ilaç kullanımı hastalığın iyileşme sürecine fayda sağlamadığı gibi sürecin uzamasına neden olabilmekte, kimi zaman da ilaç yan etkilerine bağlı olarak başka hastalıklar ortaya çıkabilmektedir. Bunun yanında hastalıkla baş etmek için doktora gitmeyi reddetmek ve ilaç kullanmamak da vücut direncinin giderek zayıflamasına neden olmakta, bu durum hastanın iyileşme süresini uzatmaktadır. Eğer kış aylarında halsizlik, yorgunluk, burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı, öksürük gibi belirtilerle hasta olduğunuzu düşünüyorsanız doktor önerisi ile ilaç kullanmalı, aynı zamanda dengeli bir beslenme programı uygulamalısınız.
Uymanız gereken hijyen kuralları

Hasta kişilerin evde, okulda, iş yerinde toplu taşıma araçlarında öksürürken ve hapşırırken hijyen kurallarına dikkat etmesi, hastalığın diğer kişilerden uzak tutulması önemli bir kuraldır. Bunun için başlıca uygulamalar şunlar olmalıdır:
Hasta kişinin evdeki el havlusu ayrı olmalı
Hasta kişi kapalı ve kalabalık ortamlardan uzak durmalı
Başta hasta odası olmak üzere tüm ev havalandırılmalı
Kişi, öksürürken ve hapşırırken ağız ve burun bölgesini mendil ya da dirsek içi ile kapamalı
El temizliğine özen gösterilmeli
Eller yıkanmadan yemek hazırlığı yapılmamalı
Evde küçük çocuk varsa maske kullanılmalı ve grip mikrobu söz konusuysa çocuklardan uzak durulmalı
Boğaz enfeksiyonlarından korunmak için gargara yapılmalı
Dışarıdaki kirli havayı soluduğunuz için burun temizliğine özen göstermeli, burun her gün yıkanmalı
Burun temizliğinde aynı mendil defalarca kullanılmamalı
Klima ile ısıtılan ev, sınıf ve iş yeri gibi uzun zaman geçirilen ortamlar havalandırılmalı
Klimaların filtre temizliği yapılmalı
Toplu taşıma araçlarını sık kullanan kişiler el dezenfektanı kullanmalı, ıslak mendil ile ellerini temizlemeli
Mikroplar sıcakta kolay ürediği için ortam aşırı ısıtılmamalı
Hasta kişinin özel eşyaları (cep telefonu, kalem, bilgisayar, bardak gibi) kullanılmamalı
Çocuklara hijyen kuralları anlatılmalı

Bu kurallara uyarak çevrenizdeki insanları grip mikrobundan ve diğer salgın hastalıklardan koruyabilirsiniz. Ayrıca çocuklarınıza, okulda ve evde uymaları gereken temizlik kurallarını her gün hatırlatarak onların hasta olmamaları için önemli bir adım atmış olursunuz.
Grip aşısı olmak

Her ne kadar bazı kişiler tercih etmiyor olsa da, kış hastalıklarına yakalanmamak için grip aşısı olmak, kışı daha rahat geçirmenizi sağlayacak çözümlerden biri olabilir. Bu sayede gribe karşı daha dirençli olabilirsiniz. Ancak aşı oldunuz diye kendinizi korumanıza gerek olmadığını da düşünmemelisiniz. Aşı sadece hastalığın şiddetini azaltır sizi hastalığa karşı korumaz. Bu sebeple özellikle beslenmenize ve uyku düzeninize özen göstermelisiniz.
Egzersizleri ihmal etmeyin

Düzenli egzersiz yaparak grip, nezle gibi kış hastalıklarından minimum derecede etkilenir, hasta olduğunuzda daha çabuk iyileşirsiniz. Çünkü egzersiz, bağışıklığı güçlendiren en etkili yöntemlerden biridir. Egzersizlerle ideal ısıya kavuşan vücut, bakterilerle savaşabiliyor ve böylece tehlike durumunda kendini savunabiliyor. Kış hastalıklarından etkilenmemek ve iyileşme sürecinizi hızlandırmak için açık havada yürüyüş yapmak ve birkaç adım merdiven için asansör kullanmamak gibi basit ama etkili yöntemleri deneyebilir, gün içinde aşağıdaki önerilerimizden bazılarını deneyebilirsiniz:
Dakikada 90 adım atarak hafif tempolu yürüyüş yapabilirsiniz
30 dakikada 5 kilometre bisiklete binebilirsiniz
15 dakika ip atlayabilirsiniz
15 dakika merdiven inip çıkabilirsiniz
30 dakika dans edebilirsiniz

Bunları yaparken spora uygun rahat kıyafetler giymelisiniz. Terinizi çekecek bir atlet giymeli, terlediğinizde üzerinizi değiştirmelisiniz. Aksi takdirde hastalığa davetiye çıkarabilirsiniz.

Hastalıklardan korunmak ve iyileşme sürecini hızlandırmak için uyku düzenine de dikkat etmeli, yeterli uyumalısınız. Çünkü uyku, sizi dinlendirir ve ertesi güne daha enerjik başlamanızı sağlar. Sağlığınız için 6 saatten az 10 saatten fazla uyumamanızı öneririz.