9 Mayıs 2020 Cumartesi

Reuters'ın, Çin İstihbarat Teşkilatının Çin Hükümetine Sunduğu Rapora Dair Haberi

Çin'den yayılan SARS-CoV-2, ortalığı daha çok karıştıracak gibi. Virüs, ABD ve Çin arasında yeni bir soğuk savaşın yaşanmasına bile sebep olabilir. Sızan haberlere bir bakalım.
Reuters'ın, Çin İstihbarat Teşkilatının Çin Hükümetine Sunduğu Rapora Dair Haberi
iStock


reuters çin'in istihbarat teşkilatı olarak bilnen mss (ministry of state security) tarafından çin hükümetine sunulan raporuna ilişkin bir haber yayınladı. raporda amerika ile savaşa girilmesi ihtimalinden bahsedilmiş.
kurum, koronavirüsün ateşlediği çin karşıtı duyguların çin'in bir kuşak bir yol altyapı yatırımı projelerine karşı direnci artırabileceği ve washington'un bölgesel müttefikler için mâli ve askerî desteği hızlandırabileceği ve asya'daki güvenlik durumunu daha da değişken hale getirebileceği konusunda uyardı. ayrıca raporda çin karşıtlığınının 30 yıl önceki tiananmen meydanı olaylarından bu yana, en yüksek seviyede olduğu sonucuna varıldığından bahsedilmiş.
çin istihbaratından kişiler raporu novikov telgrafına benzetiyormuş.
rusya'da görev yapmış amerikalı diplomat george kennan 1946 yılında sovyetler birliği'nin batı ile barış içinde bulunma olasılığının görünmediğini anlatan uzun bir telgraf yayınlamıştır. bu doküman 8000 kelimeden oluşur ve the long telegram olarak anılır. orijinal metne şuradan erişebilirsiniz.

bunun karşılığında ise washington'da görevli sovyet büyükelçisi nikolai vasilevich novikov, 1946 yılında yazmış olduğu istihbarat raporunda amerika'nın uzlaşma niyetinin olmadığını ve savaşa girilmesinin olası olduğundan bahsetmişti. bu doküman ise novikov telgrafı olarak anılır.
karşılıklı bu dokümanlar soğuk savaşın başlangıç fitilini ateşlemiştir.
günümüzün george kennan'ı olarak görülen michael pillsbury, hudson institute'de çin strateji direktörü olarak görev almaktadır. trump ve ekibinin sürekli alıntılar yaptığı "the hundred-year marathon: china's secret strategy to replace america as the global superpower" kitabının yazarıdır.

ayrıca bir dipnot olarak eklemek lazım, trump'ın ekibinde pillsbury'nin dışında matt pottinger ve peter navarro gibi çin konusunda uzman insanlar var. özellikle matt pottinger the wall street journal'ın pekin muhabirliği görevini 2005 yılında bıraktıktan sonra us marine corps'a katılıyor. bu sırada wsj'de "mightier than the pen" başlıklı bir yazı kaleme alıyor ve çin'de demokrasi eksikliği üzerine önemli notlar ve mesajlar veriyor. sonrasında ise amerika birleşik devletleri ulusal güvenlik danışmanı yardımcısı olarak göreve başlıyor. ve dün akıcı çincesi ile çinlilere mesaj veren bir video paylaşıyor:

amerika'nın çok acil olarak planlamaya aldığı ve 5 ila 8 yıl içinde yeni tesislerin kurulmasını on gördüğü, üretim ve tedarik zincirini çin dışına çıkarmayı istemesi ile bu haberleri birleştirirsek yeni ve uzun bir soğuk savaşın başlangıcına tanıklık ediyor olabiliriz. kaynak çin'in itibarsızlaştırılması ve yalnızlaştırılması akabinde güncel ekonomik sıkıntılar yüzünden çin'den çıkacak olan üretime talip olacak ülkelerin bolluğu ve vereceği tavizler, dışarıdan çok sert gözüken fakat esasında içeride çok kırılgan bir yapıya sahip olan çin'in iç meselelerine yoğunlaşması gibi türlü etkenin üst üste binmesi, önümüzdeki 5-10 sene çok ilginç şeyleri beraberinde getirebilir.